Ouderenmishandeling en meer specifiek financiële uitbuiting van ouderen, vormt een van de meest urgente maatschappelijke problemen. Dat Financieel misbruik ook in de thuiszorg inclusief verpleeg- en verzorgingshuizen voorkomt, is wel duidelijk. Zeker in deze sterk veranderende tijd verdient dit prioriteit, want ouderen blijken extra kwetsbaar. Het financieel vermogen inclusief persoonlijke bezittingen van ouderen zijn toegenomen, ouderen wonen langer thuis en streven naar zelfredzaamheid met passende zorgoplossingen. Momenteel vormen de hoge inflatie, recordprijzen op de woningmarkt en structurele knelpunten binnen de zorgketen door een toenemende vergrijzing en personeelstekorten extra risico’s. Gelet op deze huidige economische en maatschappelijke omstandigheden, is verdere professionele kennisdeling binnen het zorgdomein urgent om weloverwogen te kunnen handelen.
Financiële ouderenmishandeling is het ongewenst en ongeoorloofd gebruikmaken van geld en/of andere bezittingen van ouderen. Deze vorm van uitbuiting is niet nieuw, want in 2019 was dit al de meest gerapporteerde vorm van ouderenmishandeling. Veroorzakers zijn familieleden, mantelzorgers of (zorg-) professionals en vrijwilligers uit de directe omgeving van de betreffende ouderen. Daarmee kan deze weerbarstige problematiek zich vanuit allerlei invalshoeken en gedaantes binnen de zorgketen manifesteren.
Over het algemeen wordt bij de huidige aanpak van financiële misleiding sterk ingegaan op het daadwerkelijke misbruik, inclusief de daaruit voortvloeiende juridische feiten en beschermende maatregelen. Terwijl juist de betrokken ouderen zelf als gevolg van deze onzichtbare misstanden, het echte blijvende slachtoffer zijn door de beklemmende afhankelijkheidsrelatie.
Iedere zorgvraag openbaart of vormt een potentiële voedingsbodem, voor ongewenste uitbuiting van (kwetsbare) ouderen. Naar de toekomst toe zal de zorgketen dan ook in toenemende mate worden geconfronteerd met deze weerbarstige problematiek. Het doelmatig voorkomen en weloverwogen in bescherming nemen van ouderen, vormt momenteel binnen de ouderenzorg een van de meest urgente sociale thema’s.
De denkbeeldige trechter van financiële uitbuiting schetst een praktijkgerichte systematiek, waarin ouderen kunnen wegzakken en stap voor stap worden geïndoctrineerd, geïsoleerd en misleid. Diverse aspecten dragen er in verschillende fasen doelgericht toe bij, dat ouderen geleidelijk de grip op hun eigen positie kwijtraken. Ouderen worden bewust meegezogen in deze dubieuze trechter van financiële en materiële misleiding. Vervolgens verliezen zij het inzicht in hun financiële situatie, inclusief het overzicht op hun persoonlijke bezittingen. Zij raken verstrikt in de ingewikkeldheid van verstoorde relaties, ethische normen en waarden, medische beoordelingen, beschermingsmaatregelen en juridisch getouwtrek.
Dit loyaliteitsconflict draagt verder dan de afhankelijkheidspositie, het manipuleren, het afnemen van geld en of goederen, maar doet blijvend iets met de geestelijke gesteldheid van de betreffende ouderen. Het daadwerkelijk constateren van financieel misbruik is een optelsom van allerlei ondermijnende en cognitieve factoren, waarvan beïnvloedende, fysieke en mentale klachten de totale keten van de ouderenzorg raken. Symptomen zijn veelal subtiel, worden verdoezeld, of lijken te passen bij normale ouderdomsverschijnselen waardoor deze kunnen worden genegeerd. Deze complexe problematiek schept op allerlei niveaus grote maatschappelijke, ethische en professionele uitdagingen binnen het zorgdomein, met vervelende voortslepende diepgewortelde consequenties.
De zorgketen bezit de unieke gelegenheid om gedragsaanpassingen en veranderende omgevingsfactoren bij ouderen tijdig te signaleren. Daarnaast biedt het zorgdomein de juiste expertise om betreffende ouderen persoonlijk bij te staan en passende nazorg te verlenen. Een gedegen weloverwogen aanpak bij ongewenste manipulatie van (kwetsbare) ouderen, helpt het verder escaleren van het misbruik en mogelijke gezondheidsschade te voorkomen. Daarmee wordt wellicht ook een (grotere) zorgvraag uitgesloten.
Welke zorgprofessional pakt doortastend de regie en hoe handel je weloverwogen met het verlenen van de juiste nazorg als blijkt dat ouderen onder dwang zijn aangespoord, of gemanipuleerd om opmerkelijke financiële en/of materiele keuzes te maken? Bij het initiëren van essentiële vervolgstappen om ouderen verder te behoeden en te ondersteunen, blijkt op deze cruciale kantelmomenten binnen de zorgketen extra winst te behalen die recht doen aan hun sterk afhankelijke positie.
Zie deze speciale op het zorgdomein gerichte conferentie over financiële uitbuiting van ouderen, als inhoudelijke verdiepingsslag voor het verder vergroten van de benodigde specifieke deskundigheid. Ontdek het inspirerende dagprogramma met gerenommeerde sprekers die beschikken over hoogwaardige expertise op specifieke onderdelen van deze onderbelichte problematiek. Motiverend en stimulerend is de interactieve insteek van het dagprogramma met voldoende ruimte voor leerzame onderlinge kennisdeling inclusief uitwisselen van ervaringen.